O braku miejsca na dysku C najczęściej dowiadujemy się, gdy chcemy zainstalować nowy program lub pobieramy pliki o dużym rozmiarze. Wówczas pojawia się komunikat, że na naszym dysku jest za mało miejsca, co oznacza, że trzeba je zwiększyć. Jak więc to zrobić? Jak zwolnić miejsce na dysku C?
Opróżnianie kosza
Przede wszystkim należy zacząć od porządków na dysku C. Jednym z pierwszych zadań jest usunięcie plików z Kosza. Jeśli nie mamy tego w nawyku, może okazać się, że oczyszczenie Kosza pozwoli na zaoszczędzenie miejsca na dysku C. System Windows domyślnie nie usuwa plików permanentnie po ich skasowaniu – trafiają one do Kosza, gdzie mogą zalegać tygodniami lub miesiącami, zajmując cenne miejsce. Warto więc regularnie sprawdzać zawartość Kosza i go opróżniać, szczególnie po usunięciu dużych plików multimedialnych czy archiwów.
Odinstalowywanie programów
Na każdym komputerze są z pewnością takie programy, z których już się nie korzysta. Warto przejrzeć listę aplikacji i zastanowić się, czy na komputerze nie zalegają jakieś programy, które instalowane były tylko po to, żeby raz z nich skorzystać. Niektóre z nich mogą zajmować sporo miejsca – nawet kilka gigabajtów. Aby sprawdzić, które aplikacje zajmują najwięcej przestrzeni, należy przejść do Ustawień Windows, wybrać „Aplikacje”, a następnie posortować listę według rozmiaru. Trzeba więc zdecydować, które z tych programów można spokojnie odinstalować i zwiększyć pojemność dysku C. Szczególną uwagę warto zwrócić na gry, pakiety graficzne oraz programy do edycji wideo – to one najczęściej pochłaniają najwięcej miejsca.
Porządkowanie folderów
Większość osobistych folderów z dokumentami, muzyką, zdjęciami i wideo znajduje się na dysku C. To w znacznej mierze może zajmować pojemność dysku poza zainstalowanym systemem. Warto więc zrobić generalne porządki w osobistych plikach. Może się okazać, że niektóre z nich się powielają, inne są już niepotrzebne, a jeszcze inne można przenieść do chmury lub na zewnętrzny nośnik.
W ten sposób można zaoszczędzić sporo miejsca na dysku. Szczególnie dużo przestrzeni pochłaniają filmy w wysokiej rozdzielczości, surowe pliki zdjęć (formaty RAW) oraz archiwa ZIP czy RAR, o których istnieniu czasem zapominamy. Jeśli nawet takie porządki nie zwiększą w wystarczająco pojemności, można skorzystać z alternatywnego rozwiązania. Pomocny jest dysk zewnętrzny. Takie akcesoria są coraz tańsze i dostępne są w wielu „rozmiarach”. Popularne są dyski zewnętrzne o pojemności 1 TB, na którym można pomieścić wiele plików. Alternatywnie warto rozważyć wybór odpowiedniego dysku twardego, który najlepiej spełni nasze potrzeby archiwizacyjne.
Oczyszczanie dysku C
Dysk C można też oczyścić z niepotrzebnych lub starych plików systemowych. Aby to zrobić, należy wyszukać w komputerze „Oczyszczanie dysku”, można to zrobić za pomocą systemowej wyszukiwarki. Po wybraniu tej opcji system przeanalizuje pliki i wskaże, co można usunąć.
Użytkownik będzie mógł wybrać następujące kategorie do usunięcia:
- Tymczasowe pliki internetowe
- Miniatury obrazów
- Zawartość kosza
- Pliki raportowania błędów systemu Windows
- Pliki dziennika konfiguracji
- Pobrane pliki programów
- Tymczasowe pliki instalacji Windows
- Poprzednie instalacje systemu Windows (może to być kilka gigabajtów)
Zazwyczaj zaznaczenie tych wariantów powoduje znaczne zwiększenie miejsca na dysku C. Warto szczególnie zwrócić uwagę na opcję „Poprzednie instalacje systemu Windows”, która może uwolnić nawet 10-20 GB przestrzeni, choć należy pamiętać, że po jej usunięciu nie będzie można wrócić do wcześniejszej wersji systemu.
Programy pomocne w oczyszczaniu dysku C
Warto skorzystać też z programów, które pomagają w skutecznym oczyszczaniu dysku. Wiele z nich dostępnych jest w języku polskim i są bardzo intuicyjne w obsłudze. Często wybierany przez użytkowników jest CCleaner. Po jego zainstalowaniu należy ustawić w ustawieniach język polski i można przystąpić do korzystania.
Przede wszystkim warto uruchomić oczyszczanie/analizę. Program sprawdzi, jakie pliki systemowe i związane z zainstalowanymi programami można usunąć bez szkody dla komputera. Następnie wskaże, ile miejsca dzięki temu się zwolni na dysku. Jeśli się na to zgadzamy, uruchamiamy tę opcję w programie. Warto wiedzieć, że możemy sami wybrać, co chcemy usunąć, trzeba to jednak zrobić przed analizą. Program daje możliwość wyboru, możemy nie godzić się na usunięcie plików np. z przeglądarek – szczególnie jeśli chcemy zachować historię, zapisane hasła czy ciasteczka.
CCleaner potrafi dodatkowo wyczyścić rejestry systemu Windows, co może przyspieszyć działanie komputera poprzez usunięcie nieaktualnych wpisów. Program oferuje również funkcję analizy duplikatów plików, co pozwala zidentyfikować i usunąć identyczne pliki zajmujące miejsce w różnych lokalizacjach na dysku.
Zarządzanie plikami tymczasowymi
Windows automatycznie tworzy pliki tymczasowe podczas pracy różnych aplikacji. Te pliki gromadzą się w folderach Temp i mogą z czasem zajmować kilka gigabajtów. Aby je usunąć, należy wcisnąć kombinację klawiszy Windows + R, wpisać %temp% i zatwierdzić. Otworzy się folder z plikami tymczasowymi, które można bezpiecznie usunąć. Następnie należy powtórzyć operację, wpisując temp (bez znaków procentu), co otworzy inny folder systemowy z plikami tymczasowymi.
Optymalizacja miejsca zajmowanego przez system
Windows 10 i 11 oferują funkcję Czujnika pamięci, która automatycznie usuwa niepotrzebne pliki. Aby ją włączyć, należy przejść do Ustawień, wybrać „System”, a następnie „Pamięć”. Po aktywacji Czujnik pamięci będzie regularnie usuwał pliki z Kosza oraz tymczasowe pliki, które nie były używane przez określony czas. Można też ustawić, jak często ma działać – codziennie, co tydzień lub co miesiąc.
Dodatkowo warto rozważyć wyłączenie hibernacji, jeśli nie korzystamy z tej funkcji. Plik hibernacji (hiberfil.sys) może zajmować kilka gigabajtów, a jego usunięcie wymaga wpisania komendy w wierszu poleceń uruchomionym jako administrator: powercfg -h off.
Przenoszenie aplikacji na inny dysk
Jeśli komputer posiada więcej niż jeden dysk (np. SSD i HDD), można przenieść niektóre aplikacje z dysku C na inny dysk. W systemie Windows 10 i 11 wystarczy przejść do Ustawień, wybrać „Aplikacje”, kliknąć na wybraną aplikację i wybrać opcję „Przenieś”. Nie wszystkie programy obsługują tę funkcję, ale te które ją wspierają, mogą zostać łatwo przeniesione bez konieczności reinstalacji.
Warto także zmienić domyślną lokalizację zapisu nowych aplikacji, dokumentów, muzyki i zdjęć. Można to zrobić w Ustawieniach, w sekcji „System” > „Pamięć” > „Zmień miejsce zapisywania nowej zawartości”. Dzięki temu nowe pliki nie będą obciążać dysku C.
Kompresja plików systemowych
Windows oferuje funkcję kompresji systemu operacyjnego, która może zaoszczędzić kilka gigabajtów miejsca. Aby z niej skorzystać, należy uruchomić wiersz poleceń jako administrator i wpisać: compact.exe /compactos:always. System skompresuje pliki systemowe bez zauważalnego wpływu na wydajność na większości współczesnych komputerów. Aby cofnąć tę operację, należy użyć komendy: compact.exe /compactos:never.